Moje Bassano

Wyjazd na latanie poza granicami RP wydawał się całkowicie nierealny.
Gdy Endrju wspomniał mi o tym, że z Andrzejem chcą pojechać na Lijak, to coś we mnie drgnęło.

Przypomniał mi się wyjazd z 2008 roku. Mimo, iż nadal kołowrót spraw życia codziennego i rachunek ekonomiczny złowieszczo kiwały palcem nad głową, to gdzieś w duszy zacząłem już płynąć pod prąd.

Endrju i Andrzej. Sterylny i Michalo. Dwa zespoły, dwa samochody.
Obdzwoniłem kolegów, ale niestety nikt się nie pisał na taką naprędce zorganizowaną eskapadę. Już powoli godziłem się z myślą, że jednak nie tym razem.

Dzwoni telefon.
Bartek.
- Wiesz, tak przeczytałem, co napisałeś na Krzyku…
Nawet nie musi kończyć, czujemy to samo. Fizycznie osadzeni w jesiennym kraju, a dusza już gdzieś daleko. Tam gdzie ciepło i można poczuć się jak prawdziwy ptak, a nie jak pingwin.

Dni lecą jak godziny. Tyle spraw do załatwienia…
O dziwo okazuje się, że w pracy i w domu wszystko jakoś się układa. Pakowanie nie zajmuje dużo czasu.
Piątek po południu, jedziemy. Sam jeszcze w to nie wierzę.

W drodze okazuje się, że wszyscy będący już na miejscu podejmują decyzję, że jadą do Bassano. Ponoć tam ma być lepszy "warun". Chcąc nie chcąc, musimy dodatkowo spędzić w samochodzie około 3 godziny. Nie ma wyjścia. Decyzja ta jednak okazuje się słuszna.
Już na kampingu, w sobotę około 5-ej nad ranem wita nas Michalo. Szybkie rozbicie namiotu i lądujemy w śpiworach. Pobudka, śniadanie i jedziemy na lądowisko. Małe może nawet nie jest, ale szpaler drzew z winogronami pomiędzy nimi i to na środku lądowiska, ponadto podejście znad zabudowań, nie robią dobrego wrażenia. Serpentynami na górę pniemy się dość szybko.

Pierwsze wejście na rampę wzbudza… uśmiech!
Rewelacyjna rampa, prawidłowo nachylona. Widok przepiękny.
Przedstartowy stresik jednak jak zwykle daje o sobie znać. Rozładowuje go nieco Sterylny, szukając swojego profilu do lotni. Jednak poświęcenie zespołu Endrju-Andrzej jest nieocenione. Andrzej dał profil, Endrju go przerobił. Tyle, że jak w wierszu: "Biega, krzyczy pan Hilary... Gdzie są moje okulary!?". Profil się znalazł. Było trochę śmiechu :-D.

Summa summarum widać, że wszyscy latają i tylko pojedynczy piloci idą w stronę lądowiska.
Pierwszy startuje Michalo. Drugi Endrju. Za krótką chwilę ja też stoję na rampie. Kilka kroków i jestem w powietrzu. Idę w lewo i razem z Endrju walczymy o metry w kotle na lewo od startu. Już widać, że miodu nie ma. Bardzo wąskie pasma noszeń, przechodzące szybko w duszenia. Endrju jak to on ma w zwyczaju, nie pozostawia cienia wątpliwości, kto tu rządzi. Wznosi się szybko. Ja mozolnie drapię się do góry. Latam ciężko i wkładam w to sporo siły. Nowe miejsce, marny nalot w tym sezonie. Spinam się zupełnie niepotrzebnie. Jednak za chwilę wyskakuję wyżej i już mogę zobaczyć cały masyw Monte Grappa. Strome zbocza, na których usytuowana jest rampa, przechodzą za ich górną krawędzią w łagodniejszy i już nienajeżony skałami teren. W niższych partiach tego terenu jest jeszcze sporo lasów, ale te szybko ustępują trochę wyżej pastwiskom, które pięknie podkreślają urodę tego pagórkowatego terenu. W tym niesamowitym krajobrazie wznosi się i wije wyraźną wstęgą droga na szczyt. Lecąc przelatuję nad gospodarstwami umiejscowionymi w bliskości drogi.
Grzbiet masywu raz wznosi się bardziej stromo, raz łagodniej.

Dopiero na samej górze widać smutną potęgę tego miejsca. Setki imion i nazwisk poległych tu żołnierzy. Rozmieszczenie ich na tablicach, na pionowych ścianach tarasów schodzących w dół zbocza, potęguje wrażenie ogromu tragedii, która się tu rozegrała. O tym miejscu Włosi mówią, że to ich Termopile. Żołnierze niemieccy i austro-węgierscy nadciągali od strony słoweńskiej (Caporetto-Kobarid) w roku 1917. W trudnych jesienno-zimowych warunkach, jedynie opór na brzegach rzeki Piave bronił dostępu do Włoch. Zaciekłe walki w tym rejonie trwały długo i dobrze opisuje je artykuł w dwóch częściach: http://www.worldwar1.com/heritage/mtg1.htm

Na mnie duże wrażenie zrobił szpaler tablic z nazwiskami żołnierzy. W takich miejscach uświadamiam sobie fizyczność tych osób. Czytając książki historyczne, widzę zdarzenia, miejsca, daty, strategie zastosowane w bitwach. Będąc na miejscu i stojąc przed jedną z setek tablic, łatwiej jest zobaczyć dramat wojny w losach szarego żołnierza. Łatwiej dociera do mnie, że równie dobrze mógłbym to być ja. Ten człowiek miał rodzinę, dom i piękne marzenia. Może o lataniu…
Inna rzecz robiąca wrażenie to same nazwiska. Niektóre bardzo znajomo brzmią…
Przypomnę, że będąc mieszkańcem np. Galicji, każdy młody mężczyzna podlegał obowiązkowi odbycia służby wojskowej. Czy to dobrowolnie, czy siłą, wcielony trafiał w tym okresie w wir wojny.
Taka bolesna historia dotyczyła również członków mojej rodziny. Ba, data śmierci jednego z nich pokrywa się z trwającymi w tym miejscu działaniami. To dodatkowo potęguje we mnie uczucie przebywania w miejscu, gdzie pamięć budzi tożsamość.